‘&co’
'&Co' - Tiong Ang
On Collaboration and Co-Existence
| Opening | : | za 11 december 2004 |
| Periode | : | 11 december 2004 - 30 januari 2005 |
met: Carter Kustera, Abrie Fourie, Roy Villevoye, Atone Niane, Fendry Ekel, David Veldhoen e.a.
in : Helsinki, Almelo, New York, Bombay, Amsterdam, Pretoria, Leipzig, Shanghai en Yogyakarta
Het kunstenaarsschap staat enorm onder druk in deze tijden van ideologische verpaupering, artistieke inflatie en institutionele omarming. In de afgelopen jaren heb ik mijn solitaire kunstenaarsschap willen oprekken om de grenzen van de individuele weerbaarheid te doorbreken en het opgedrongen zoeken naar authenticiteit te becommentariëren en te ontmaskeren. Ik heb dit gedaan door mijn praktijk als schilder te verbreden en letterlijk het atelier te verlaten, de wijde wereld in.
Bij een breed publiek zijn mijn schilderijen het bekendst. De laatste jaren is men ook mijn video-installaties gaan waarderen. Een veel onbekender aspect van mijn werk zijn mijn samenwerkings-projecten met andere kunstenaars en/of gewone mensen of acteurs. Deze projecten heb ik, bewust of onbewust, buiten de schijnwerpers uitgevoerd, vaak in het buitenland, waar ik ongestoord experimenteel werk heb kunnen maken. Op deze manier is een soort 'schaduw-oeuvre' ontstaan, een verzameling werken die als duistere satellieten rond mijn meer bekendere werk cirkelen, en die inmiddels toe is aan een bestandsopname. Het project &Co. beoogt een eerste overzicht te zijn in de vorm van een zeer eenvoudige maar heldere, interactieve presentatie van video's op dvd en documenten en objecten die deze verschillende projecten hebben opgeleverd.
Fotografie en vooral video zijn de middelen geworden om nieuwe beelden te verzamelen en te genereren en die mijn plaats in de werkelijkheid markeren. Installaties waarbij verschillende media worden ingezet typeerden mijn presentaties. De schilderkunst bleef ik uitoefenen als uitvalsbasis, als rustpunt te midden van dynamische en rusteloze verplaatsingen. In mijn tentoonstellingen zocht ik steeds naar de meest geschikte presentatiewijze om de verschillende beelden en werkprocessen tot hun recht te laten komen. Ik ruilde vaak een persoonlijke betekenis in tegen een positie ten op zichte van een reële sociale werkelijkheid waarin het werk zijn eigen adem vond.
Het meeste beproefde middel om mijn 'eigenheid' tijdelijk te verliezen zijn samenwerkingen met andere kunstenaars geweest, of met leken, acteurs, vrienden, of zomaar mensen die ik tegenkwam.
& Co. : Collaboration - samenwerking is een tijdelijke Co-Existence - samen-zijn.
In
de artistieke samenwerking wordt een geven en nemen toegepast dat voor
alle betrokkenen een tijdelijke adempauze met betrekking to het
'individuele', het 'authentieke', het 'integere' etc. inhoudt, wat
mijns inziens bevrijdend werkt. In deze dialoog onstaan nieuwe
werkvormen, nieuwe methodes, nieuwe mentaliteiten en inzichten.
Ik heb in de afgelopen jaren samengewerkt met een reeks kunstenaars waarin steeds de eigenheid, de authenticiteit op het spel stond en waarin elke keer een artistieke wendbaarheid van mij gevergd werd die tot telkens weer verrassende beeldresultaten leidde, en belangrijker nog, die mijn denken en oriëntatie zowel onderuit haalde als opnieuw richting gaf en voortstuwde. Hoewel soms een strenge conceptuele basis als vertrekpunt diende werden alle samenwerkingen op een spontane manier gezocht en in wederzijdse vriendschap voltrokken. Een spelende houding stond vaak voorop, zodat intuitieve invallen en irrationele gedachten de uitvoering van het werk bepaalden. Het werk week zodanig af van het eigen individuele werk (voor alle betrokkenen) dat er sprake was van het ontstaan van een 'dialect', een streekgebonden taal die afwijkt van de algemene (beeld)taal. Elk project kende zo zijn eigen 'dialect' waarin locale sociale en culturele aspecten een belangrijke rol speelden. Ik zocht steeds naar een eigen accent, een eigen uitspraak in dit dialect. In dit opzicht is het interessant om te zien dat de kunstenaars met wie ik samenwerk uit verschillende windstreken komen, en/of dat de projecten op verschillende plaatsen ter wereld zijn uitgevoerd en gepresenteerd. De verschillende projecten vormen zo gezamenlijk 'mijn' wereldkaart.
De belangrijkste samenwerkingen waren:
- Met Carter Kustera / New York: The Making of Painted Strokes
De reële productie van een imaginaire sitcom (Amerikaanse komische televisieserie) met de kunstenaars in de hoofdrollen. Tentoonstellingen in Proton ICA, Amsterdam en Thread Waxing Space, New York, 1995 / 1996 - Met Roy Villevoye / Amsterdam:
School Pictures, Festival aan de Werf, Utrecht, 1997 / Gate Foundation, Amsterdam, 1998;
Silent Movies, Triple X Festival, Amsterdam, 1997
Private Cinema/ Public Paintings, project in Bombay, India, 1998, video: Bombay Rushes, tentoonstellingen in o.a. De Gele Rijder, Arnhem en MuHKA Antwerpen
Geheugenspel, de kleine biennale, Utrecht, 2004 (coll.MuKHA Antwerpen) - Met Abrie Fourie / Pretoria: Holland South Africa Line, Amsterdam / Capetown de installaties en video?s Videoshop, Objectvergunning, Monument en Suit, 2000
- Met Fendry Ekel / Amsterdam, afkomstig uit Indonesië: de video I Think So, 2000 en het project GRID in Cemeti Art House, Yogyakarta / Erasmushuis, Jakarta, Indonesië, 2002
- Met Atone Niane / Amsterdam, afkomstig uit Senegal (geen beeldend kunstenaar): de performance Not Dark Yet (Smart Project Space), 1998 en de video?s Parade (voor Schiphol), 2001 en Mockery (Projections) voor Eastlink Gallery, Shanghai 2002 (coll. Museum voor Moderne Kunst, Arnhem)
- Helsinki, met voorbijgangers in een winkelcentrum - Fever/ Kuume, 1997;
- Almelo, met bewoners van de stad en een grimeur - Like A Zombie, 1999;
- Leipzig, met professionele en amateur acteurs - Geschwistergespräche, 2000;
- Groningen/Amsterdam, met oa. professionele dansers scenes voor TimeLine Underworld,2001, en
- Yogyakarta met acteurs uit de lokale theaterscene - FINAL (Mixed Double), 200x
Het project in Outline is een overzicht van al deze samenwerkingen en sociale projecten in de openbare ruimte. Dit geschiedt door mijn documenatie en video-tapes (op DVD) ter beschikking te stellen aan het publiek. Alle werken zijn nu voor het eerst in onderlinge samenhang te zien, een samenhang die nooit direct 'bedoeld' was, maar ontegenzeggelijk mentaal aanwezig is geweest. Ik hoop door deze archivering tot een helder inzicht te komen waarom deze projecten zo noodzakelijk voor mijn werk zijn, en te begrijpen in hoeverre ze mijn meer autonome (solitaire) werk beinvloeden.
Kunstenaar/architect David Veldhoen wordt gevraagd om samen met
mijzelf een architectonisch ontwerp te maken voor de presentatievorm
waarin het publiek de videowerken en het archief kan bekijken. Er wordt
een comfortabel ligmeubel ontworpen waarbij het publiek liggend naar
een videoprojectie op een groot scherm hangend aan het plafond kan
kijken. Links en rechts van de ruimte staan video-units (monitor plus
players) opgesteld, met een bijbehorend comfortabel zitmeubel. Aan de
wand hangen planken met alle tapes en/of dvd's die in de loop der jaren
zijn gemaakt. De bezoeker kan zelf, aan de hand van een 'menu', een
keuze maken en de tape/dvd zelf gaan bezichtigen. In documentatiemappen
kan bijbehorend materiaal met eventuele correspondentie, teksten,
schetsen en kleine props worden ingezien. Het ontwerp van deze lounge
kan men als een zelfstandig kunstwerk opvatten.
Er worden gratis eenvoudige versnaperingen en water, koffie en thee
geserveerd, om het verblijf van de bezoeker te veraangenamen.
Alle kunstenaars en performers met wie ik de afgelopen jaren heb
samengewerkt worden uitgenodigd om een bijdrage in de presentatie te
leveren, hetzij met een klein werk dat in de inrichting kan worden
opgenomen, hetzij in persoonlijke aanwezigheid op speciaal voorbereide
gelegenheden, bv. in openbaar gesprek of presentatie.
Het is tevens de bedoeling mijn archief van deze projecten te ontsluiten en van elk project een dossiermap aan te leggen die in ordners zijn in te zien. Alle projecten werden op dia gedocumenteerd. Er zijn brieven, faxen, emails, notities, schetsen, tekeningen, foto's, dia's, uitnodigingskaarten, acffiches, persknipsels, objecten, props. Bij bepaalde projecten was sprake van specifieke props en objecten, waarvan enkele in de lounge zullen worden verwerkt. Ik streef per samenwerkende kunstenaar één of twee objecten te presenteren. Bv.: Carter Kustera: original script sitcom, props; Roy Villevoye: gebonden fotoboek, maskers; Abrie Fourie: lichtbakjes; Fendry Ekel: badmintonnetten; Atone Niane: diaprojector, kleine tent en boeken
Outline nodigt mij uit om dit project te presenteren. Het is een kunstenaarsinitiatief dat uitgenodigde kunstenaars de mogelijkheid biedt een totaal eigen en experimenteel project te realiseren waarbij concept en uitvoering volledig aan de kunstenaar worden overgelaten en hij of zij carte blanche krijgt.
Tiong Ang
Augustus 2004
Openbaar gesprek # 3
met Marianne Brouwer, Roy Villevoye, Mark Kremer, Bert Steevensz en Tiong Ang
a.s. zondag 23 januari 14.00 uur / entree gratis
Openbaar gesprek # 2
met Tineke Reijnders, Ranti Tjan, Robin Brouwer, Luuk Wilmering en Tiong Ang
zondag 9 januari 14.00 uur / entree gratis
met Tineke Reijnders, Thomas Peutz, Paul Donker Duyvis en Tiong Ang
zondag 19 december 14.00 uur / entree gratis
Tiong Ang (1961, Surabaya) bevraagt in versluierde schilderijen, videowerken, installaties en complexe performatieve projecten de authenticiteit én vergankelijkheid van het verhalende beeld. In zijn onderzoek over perceptie en gedrag van mensen die beelden ondergaan, duikt Ang tijdelijk onder in fragmenten van verhalen, waardoor ook hij een personage wordt dat zich moet afvragen of hij slechts observeert, of in een nieuwe werkelijkheid moet meespelen. Op deze wijze ondergraaft hij de positie van de solitaire kunstenaar, vanuit een zoektocht naar een zich uitbreidende identiteit, langs thema's van ontwrichting, vervreemding en isolatie.
Bij de schilderijen is het gebruik van de transparante sluier essentieel. Om de blik te vertragen en het beeld zowel te verhullen als aandacht te geven, te beschermen. De ruimte wordt verduisterd of 'ontregeld' door sluierwanden, lege wanden. Er hangen teksten, er liggen objecten en foto's, er zijn televisie-monitoren, met of zonder beeld, die de aandacht naar de schilderijen intensiveren én vertragen. In de meest recente installaties spelen tenten van zwart sluierstof een rol.
In het video-werk wordt in tegenstelling tot in de verstilde schilderijen gezocht naar een dynamische, gevonden werkelijkheid. In de procesmatig geproduceerde video-films lopen werkelijkheid en fictie, aan- en afwezigheid, herinnering en utopische projectie door elkaar.
Toeval en een open houding spelen een belangrijke rol in het maakproces, dat vaak binnen of vanuit een samenwerking met andere kunstenaars wordt gevonden. Vanuit verschillende posities, van voyeur tot regisseur, ondervrager en deelnemer, wordt de afstand of betrokkenheid t.o.v. het onderwerp getoetst.
De videowerken zijn te onderscheiden in een aantal werkwijzes; de 'observatie-werken' (bv. Ray, Mouse, School, Son of Ha), fragmenten van de realiteit die meestal in loops, als installatie in projectie of op monitor worden getoond, 'proces-werken', (bv. School Pictures, FeVeR/KuuMe, Like a Zombie) waarin de videocamera als registrerend medium wordt ingezet in performatieve handelingen en gebeurtenissen, en 'genre-werken', (Painted Strokes -serie, Geschwistergespräche, Suit) waarin specifieke verhalen, soms zeer persoonlijk, soms geënt op een lokale context, op een schijnbaar conventionele wijze worden (her)- verteld.
Vanaf 1995 werk Tiong Ang onregelmatig samen met diverse andere kunstenaars binnen een reeks van verschillende projecten. Ingegeven door het verlangen een gezamenlijk domein te formeren waar saamhorigheid, solidariteit en een jongensachtige speelsheid zich hervinden, is samen gewerkt met uiteenlopende kunstenaars als Carter Kustera (USA), Roy Villevoye, Abrie Fourie (Zuid Afrika), Fendry Ekel en Atone Niane.
Verschillende levenshoudingen komen kortstondig samen, waarbij verschillende technieken, zienswijzes en geografische dan wel sociaal-culturele verschillen zorgvuldig en op een speelse manier worden uitgewisseld. Zo genereert elk project op zijn eigen manier nieuwe beelden.
