Eén van de uitzonderlijkste avonturen van de legendarisch Baron van Münchhausen is zijn confrontatie met een wolf tijdens een jachtpartij. Om zich te verdedigen steekt de baron zijn arm zo diep in de gapende muil, dat zijn hand het staartbeen bereikt. In een ruk keert hij de wolf binnenstebuiten.

De titel van dit project is gebaseerd op een psychische aandoening: het Münchhausen Syndroom is een extreem soort hypochondrie dat leidt tot ernstige vormen van zelfmutilatie. De lijder aan dit syndroom wenst zichzelf een binnenstebuiten gekeerd lichaam toe, waarvan de spieren, organen en zenuwen, zichtbaar voor de buitenwereld, blootliffen. In wezen is het een schreeuw om aandacht, waarbij het 'Münchhausiaans' overdrijven van echte of ingebeelde ziektes het voornaamste middel is.

In de 19e eeuw hebben illustratoren als Gustave Doré en Arthur Rackham pogingen ondernomen om de confrontatie van Von Münchhausen met de wolf te visualiseren. De resultaten bleven echter ver achter bij de kracht van de literaire beschrijving. De perceptie van deze kunstenaars lijkt niet toegerust te zijn om de rauwheid van de gebeurtenis letterlijk onder ogen te zien en te vertalen in een beeld.

Voor de tentoonstelling bij Stichting outLINE zijn negen kunstenaars uitgenodigd om dit specifieke verhaal te visualiseren. Het anatomische drama van Von Münchhausens confrontatie met de wolf zal ongetwijfeld vele verschillende uitwerkingen hebben, maar alle bijdragen zijn een eensgezinde poging om 'het onmogelijke' vast te leggen.

Het Münchhausen Syndroom is in de eerste plaats een ode aan de overdrijving. De bijdragen zullen zich bovendien verhouden tot het centrale thema van het project: het spanningsveld tussen het interieur en het exterieur van het lichaam.

Het lichaam lijkt niet meer te worden beschermd door de discretie van de metafoor. De metafoor is niet alleen een middel om ons mentale begrip van een gegeven fenomeen in taal of beeld uit te drukken, maar dient ook als gereedschap om datgene dat zich onttrekt aan ons voorstellingsvermogen een vorm van 'tijdelijke behuizing' te geven in ons bewustzijn. Dit voorstellingsvermogen is echter zwaar op de proef gesteld in de loop van de twintigste eeuw. Daarom is het een grote uitdaging om het historisch, maar tijdloze motief van het Von Münchhausen-verhaal te koppelen aan de hedendaagse visuele cultuur.

De korte films die voorafgaande aan de tentoonstellingsopening worden getoond, fundeerden in hun tijd als belangrijke inhoudelijke breekijzers: bestaande conventies (lees: misplaatste sentimenten) worden in deze films radicaal doorbroken. Zij vormen een brug tussen de historisch perceptie van het lichaam en de smeltkroes van percepties die zich hebben ontwikkeld in onze tijd.

Ronald van Tienhoven, curator